December 2011
29 posts
11 tags
Bokun Tarihi
Yakın zamanda, uluslararası bir kahve zincirinin tuvaletini kullanmak isteyen müşterilerin, ancak alışveriş fişlerindeki şifre ile içeri girebileceklerini öğrendiğimde gözümün önüne gelen şey; birgün evlerimizde de şifreli tuvaletlerin olacağıydı. Yoldan geçen herkesin kullanmasını engellemek bir yana, müşterilerin de hacetini kontrol altına almaktan söz ediyorum. Tıpkı, Dominique Laporte’un...
13 tags
Arshile Gorky - Kara Melek
Türkiyeli Ermeniler içinde belki de en ayrıksı olanıdır Arshile Gorky. 1904’te İmparatorluğun Van vilayetinde Horkom’da dünyaya geldi. 1948’de intihar etti! Öldüğünde dünyanın önemli ressamları arasında anılıyordu. Deyim yerindeyse bir milletin acılı serüvenini kendi hayatında, eserlerinde, kaderinde fazlasıyla barındıran bir isimdir Gorky! Asıl adı Vosdanig Manoug Adoian olan...
9 tags
Yatak
Zaman zaman haber olur; “bilmem kaç yüz kiloluk adam öldü, evinden çıktı, zayıfladı…” diye. Zayıfladıklarını, öldüklerini okuruz duyarız da, neden o hale geldiklerini, bu durumun ardında yatan psikolojik sebepleri bir türlü öğrenemeyiz. Belki onlar da Malcolm (namı diğer Mal) gibi bir amaç uğruna bunu yapmışlardı, ama farkına bile varamadık! Mal Ede, tam anlamıyla kusursuz bir çocuktur....
14 tags
Sükût Ayyuka Çıkar
‘Aileden Biri’ isimli öyküsüne şöyle başlıyordu Balku; “Yaşarken çok arzu ederdim öldüğüm günün gecesini görebilmeyi.” Genç yaşta yitirdiğimiz Yücel Balku; hem kendi külliyatını, hem de Türk edebiyatında önemli bir damarı yarıda bırakmıştı aslında. Öldüğü günün gecesini gördü mü bunu bilmemiz zor, ancak kendisinin de güvertesinde durduğu, Hayalet Gemi tayfalarından Murat Gülsoy’un yayına...
10 tags
Orgazmın Tarihi
İnsanlar ikiye ayrılır. Aklı fikri cinsellikte olup bunu belli edenler ve cinselliği hiç umursamadığını söyleyip aklı fikri cinsellikte olanlar… Toplumsal düzenin şekillenmeye başladığı çağlardan itibaren, kimse dikkat etmemiş olsa da cinsellik, hele ki cinsel zevk, yani “orgazm” önemli dinamiklerden birisidir. Örneğin bir dönem Avrupa’da evli çiftlerin sadece çocuk doğurmak için sevişmesi...
11 tags
Sakar Cadı Vini’nin Talihsiz Serüvenleri
Sakar cadı Vini ile daha önce tanışmıştık aslında. Hatırlayacak olursanız, kocaman siyah kedisiyle birlikte yaşayan ve sadece sebze yiyen bir cadıdır Vini. En sevdiği sebze de bir cadıdan bekleneceği üzere balkabağıdır. Onunla tanıştığımız macerasında, mahalle pazarından koca koca balkabaklarını süpürgesinde taşımaktan sıkıldığı için, şatosunun bahçesinde yetiştirmeye karar vermişti. Ancak yaptığı...
10 tags
Bostancı Ocağı
Sizi bilemem ama, bir konu üzerine yoğunlaşmış tarih araştırmaları oldukça ilgi çekici gelir bana. Bazıları meseleye ‘gazoz’ diye baksa da derinlemesine yapılan araştırmalar, birçok meselenin kökenine daha kolay inmemizi sağlar. Dr. Murat Yıldız’ın Bostancı Ocağı çalışması gibi. Osmanlı İmparatorluğu’nda bahçıvanlıktan saray muhafızlığına terfi eden Bostancı Ocağı’nı inceliyor tüm...
12 tags
Zagor - Gökyüzündeki Şato
Geçtiğimiz hafta “Zagor’da Kim Kimdir?” adlı kitabı okuduktan sonra yeniden bir Zagor macerası okumak farz olmuştu ki, Gökyüzündeki Şato isimli klasik maceranın Dev Albüm versiyonu ilaç gibi geldi. Darwood ormanlarında maceradan maceraya koşan Zagor’u bu kez ‘fantastik’ bir serüven bekliyor. Anlatalım; Yüce Gökler’deki Wiklan Krallığı’nda Yord isimli kralın şatosuna kötü büyücü Koontz,...
11 tags
Fotoğraftan Sonra
Geçtiğimiz aylarda Amsterdam’daki Foam Galeri’de düzenlenen bir sergide, sanatçı Erik Kessels’in bir enstalasyonu çok konuşulmuştu. Sanatçı, Filckr isimli dijital fotoğraf paylaşım sitesine 24 saatte yüklenen fotoğrafların baskısını yapıp, birkaç odalık bir alana ‘yığmış’ hepsini. Dağ gibi görünen binlerce fotoğraftan söz ediyorum. Yaratıcı bir iş olduğu kadar Walter Benjamin’in kemiklerini...
12 tags
Benim Eğitimim
Bazen, William S. Burroughs’u yasaklamaya çalışanların beyhude çabalarına hak veresi geliyor insanın. Kaleme aldığı romanlarında anlatım şekliyle, anlattığı olaylarla sanki bizimle alay ettiğini, biz hayran hayran onu okuduğumuzda bir yerlerde bizi izleyip, sinsi sinsi güldüğünü düşünüyor insan. “Rüyalar anlatıldığında niçin genellikle böyle sıkıcı gelir diye yıllardır düşünürdüm ve bu sabah...
8 tags
Tilki
Kaleme aldığı denemelerinde okuruna sorular soran bir yazardır Enis Batur. Bunun bazıları ‘üslup’ sorusu gibi durur. Ama asıl niyeti, okuruna sorular sor-dur-maktır! Batur okuduğu bir metinden, gördüğü bir fotoğraf karesinden, bir gazete haberinden yola çıkarak birtakım çağrışımlarla, kültür tarihinden uzak yakın atıflarda bulunur. Onun istediği ‘dışbükey’ okur, aynı merakla sözkonusu...
10 tags
Mutfaktaki Tarifbaz
Leonardo da Vinci’nin aslında bir aşçı olmak istediği dedikodusunu duymuşsunuzdur. Peki Picasso’nun en az sanat eserlerindeki ustalıkla boy ölçüşebilecek güzellikte yemekler yaptığını duymuş muydunuz? Onu da duyduysanız, ünlü İngiliz yazar Julian Barnes’ın yemekle ne kadar içli dışlı olduğunu da öğrenmelisiniz. Mutfaktaki Tarifbaz, ünlü yazarın lezzetli kaleminden daha da lezzetli yemek...
9 tags
Eski Gece Parçaları
Şimdi durduk yere Nazlı Eray’ı yeniden tanıtacak cümleler kurmanın bir anlamı yok. Çünkü yerimiz dar gelecektir. Nazlı Eray’ın yıllar öncesinde yayınlanan Eski Gece Parçaları, yenilenmiş baskısıyla yayınlandı, 25 yıl öncesinden öyküler. Öyküleri okuduğunuzda, Eray’ın kentler arası gidiş gelişlerini, bizimle konuşan ölülerini, dünyanın bir ucunda içimizi sızlatacak veya bizi heyecanlandıracak...
8 tags
Kopoy
Anadolu’nun küçük bir şehrinden İstanbul’a ilk geldiğim günlerde düşündüğüm ilk şey ‘şimdi hapı yuttuk’ olmuştu. Filmlerden bildiğim Sultanahmet ve çevresi fazla turistik, Beyoğlu karışık, Üsküdar sessiz, diğer yerler ise fazla uzak gelirdi. Haliyle korkutucu gelen İstanbul’da, akrabaların evlerinden oluşan kendi taşramı oluşturmuş ve bunun dışıa çok fazla çıkmamıştım. Kopoy’u ilk okuduğumda...
9 tags
Kelimeler ve Kader
Yine tür kısıtlamasıyla hataya düşeceğimiz kitaplardan birisi. Esra Yalazan’ın Kelimeler ve Kader kitabını deneme diye belirtmek işin en kolayıydı belki de. Kişisel edebiyat tarihi, denemeler, yer yer eleştiri, portreler, bir okur-yazarın diğer yazarlar üzerine notları, farklı dönemlerde farklı yazarlarla onu aynı yola çıkaran kaderinin kelimelerle ifadesi. Bu saydıklarımı birer tür olarak...
12 tags
Zagor’da Kim Kimdir?
On küsur yıl önce, her gün bir gazete birkaç kuponla ansiklopediler, kitaplar verirdi okurlarına. Hepsinin reklamlarında tek bir slogan kullanılırdı; “faydalı bir eser.” Onların ne kadar faydası dokundu bilemem ama, Eren M. Paykal’ın hazırladığı “Zagor’da Kim Kimdir?” kitabı bu sözün tam karşılığını verecek türden. Sonda söyleyeceğimi baştan söyleyeyim ki; çizgi roman okuyan okumayan herkesin...
9 tags
Gezinti
Robert Walser. Onu, hâlâ okumadıysanız, dünya edebiyatının önemli bir ismini tanımıyorsunuz demektir. Bu yüzden kişisel kütüphanenisde kocaman bir boşluk var, desek yanlış da olmaz. Her kitabında bir kere daha hayran kalırsınız ona. Çıtayı biraz daha yükseltmek gerekirse, her cümlesinde ayrı bir etki bırakır üzerinizde. Tıpkı “Gezinti” adlı öyküler toplamında olduğu gibi. Bizi ‘insan’...
9 tags
Beş Parasızdım ve Kadın Çok Güzeldi
Televizyonlara transfer olduğundan beri, Behzat Ç.’den başını kaldırabilenler olmuşsa, polisiye romanda özgün kalemlerden birisi Algan Sezgintüredi ve onun kahramanı Vedat Kurdel’dir. Nihayet Kurdel’i bu yalnızlığından kurtaracak seviyede birisi daha yetişti. Kahramanımızın bir adı yok. Zaten adın önemi yok, ne söylediği mühim. Ne söylediğini özetlemek gerekirse; “hayat satranç oyununa...
11 tags
Wansa
Irak! Son yıllarda ya sınır ötesi operasyonlarda, ya benzeri politik meselelerle ülkemizin gündemine geliyor. Daha önce de Amerika’nın işgali ile sürekli gündemimizdeydi. Hemen burnumuzun dibindeki ülkede, işgalden önce ama özellikle de sonra neler yaşandığına dair net bir fikrimiz yok hâlâ. Yazar Tecelli (Sercan Sırma) bizi Irak’ta yaşananları kendi gözümüzle görmeye çağırıyor öykülerinde....
10 tags
Ünlü Resimler
Sanat eğitiminin öneminden söz etmeye artık gerek yok, hele bunun ne kadar erken verilmesi gerektiğini bir kere daha söylemek, tekrara düşmekten başka bir şey değil(!) Ama ne yaparsınız ki, dayanamıyor insan. Rosie Dickins’in Kathleen Adler danışmanlığında hazırladığı ve Hacettepe Ühiversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü Öğretim Üyesi Hil Köken’in Türkçeye çevirdiği ‘Ünlü Resimler’...
10 tags
Şiir İkizini Arar
“Şiirsiz bir dünyayı düşünemiyorum, istemiyorum zaten; şiir imgelemimi zenginleştiriyor, beni eğitiyor, bana öğretiyor: bir yazın sevinci, özcesi. Belki bu yüzden ‘haddimi’ aşıp da -her ne kadar ‘son’ verdimse de- bunca şiiri yazışım! Böylesine güçlü bir şiirimiz varken insan nasıl özenmez, nasıl her türlü eleştiriyi göze alarak kalemini oynatmaz.” Diye açık sözlülükle bildiriyor Atilla Birkiye,...
10 tags
Hayata Söylenmiş Şarkılar
Yakın tarih kavramı, insanın en kolay aldanabileceği kavramlardan birisidir. Zira, bir kitaba ‘yakın tarihe ışık tutuyor,’ dediğimiz zaman, işin kolayına kaçmak olacağı kadar, neyi nasıl anlattığı da önemlidir. Kimileri var ki, suya sabuna dokunmadan, sadece birkaç yıl önce yaşanan olayları yüzeysel ‘anıp’ geçerek, yakın tarihe ışık tuttunu sanar. Oysa hiç de öyle değildir. Gazeteci, yazar...
13 tags
Şemsiye Akademisi: Kıyamet Senfonisi
My Chemical Romance isimli müzik grubundan tanıdığımız Gerard Way, ‘Şemsiye Akademisi: Kıyamet Senfonisi’ isimli ikinci çizgi romanıyla, deyim yerindeyse döktürüyor! Gelecekte bir gün. ‘İtiş Kakış Tom’ Gurney adlı bir güreşçi, Rigel x-9’dan gelen bir uzay kalamarını ringde fena benzetir. Bu büyük dövüş sırasında, saatler am 21:38’i gösterirken, İtiş Kakış Tom’un uçarak attığı bir ‘atomik’...
10 tags
Nereye Gidersem Gökyüzü Benimdir
Şafak Pavey’i biraz siyasetle ilgilenen herkes tanıyacaktır. Ancak Pavey’in Birleşmiş Milletler’de görev aldığı sırada, yıllarca İran’da yaşadığını bilmeyenler olabilir. Nereye Gidersem Gökyüzü Benimdir, Pavey’in İran günlerini anlatan, anı denemeler toplamı. Zaman zaman ABD’nin, yıllar öncesinden kalan ve tanıdık bir bahaneyle ‘kimyasal silahları var’ diyerek uluslararası gündeme getirdiği...
12 tags
Turnede Bir Artist Öldürüldü
Türk edebiyatında kıymeti bilinmeyen, ismi ne yazık ki sıklıkla unutulan yazarlar arasında gelir Nahid Sırrı Örik. Daha yaşadığı dönemde, eserlerini anlayamayanlar tarafından eleştirilirken eserlerini okuyan sayısı da bir o kadar azdır! Oysa, örneğin Kıskanmak’ta yarattığı ‘anti kahraman’ ile Türk edebiyatında önemli bir şeyi gerçekleştirmiş, Sultan Hamid Düşerken gibi bir klasiğe de imza...
9 tags
Julian Assange - Onaylanmamış Otobiyografi
Geride bıraktığımız aylar içerisinde, tüm dünyada alışılmışın üzerinde sarsıcı bir etki bırakmıştı Assange. Elinde bulunan ve WikiLeaks aracılığıyla servis ettiği, uluslararası diplomasinin gizli belgeleri, hattâ kimi ülkelerin iç siyasetine ait belgeleri de yayınlayacağını açıklayınca ortalık karışmıştı. Birçok ülke tarafından aranan adam olan Assange için, gerçekle yalanın iç içe girdiği...
9 tags
Düzelti
Türk yayın dünyasının önde gelen markalarından birisidir YKY. Türk edebiyatının büyük isimleri için hazırladıkları ‘Toplu Eserler’ dizileri, Cogito düşünce-felsefe dizisi, Kâzım Taşkent Klasikleri dizisi, çizgi romanlar, ansiklopediler, albümler, dergiler derken toplamda binlerce kitapla kütüphanelerimizi zenginleştirdiler. Yayınevi; ‘Edebiyat Dizisi’nin 1000’inci...
8 tags
Hey Gidi Dünya Hey
Ne yalan söyleyeyim, Ali Kocatepe’yi sadece müzisyen kimliğiyle bilenlerdendim. Oysa müzik dışında; prodüktörlük radyoculuk, televizyonculuk, gazetecilik hattâ spor spikerliği bile yapmış. Durum böyle olunca, onun anılarının kapsama alanı daha da genişliyor. Hıncal Uluç’tan Halit Kıvanç’a, Tanju Okan’dan Ferdi Özbeğen’e, Mustafa Sarıgül’den Ertuğrul Özkök’e kadar birçok insan, ‘dost’ sıfatı...
8 tags
Aşk Şiirleri Antolojisi
Kaç yaşına gelirse gelsin, Türk edebiyatının hep ‘genç’ şairleri arasında anılacaktır Haydar Ergülen. Bunun en önemli sebeplerinden birisi, en önce şiirinin hep genç olmasıdır! Kendinden önce gelen birçok şairle akrabadır o. Cemal Süreya, Gülten Akın, İlhan Berk, Ülkü Tamer, Dağlarca… ustaları olduğu kadar besleyici damarlarıdır onun. Kendinden önce gelenlerin de okuduğu, sonra gelenlerin de...