Türkiyeli Ermeniler içinde belki de en ayrıksı olanıdır Arshile Gorky. 1904’te İmparatorluğun Van vilayetinde Horkom’da dünyaya geldi. 1948’de intihar etti! Öldüğünde dünyanın önemli ressamları arasında anılıyordu. Deyim yerindeyse bir milletin acılı serüvenini kendi hayatında, eserlerinde, kaderinde fazlasıyla barındıran bir isimdir Gorky! Asıl adı Vosdanig Manoug Adoian olan Gorky, Türkiye’den Ermenistan’a oradan da Amerika’ya kaçarken çok sevdiği Rus yazarının soyadını kendine zırh olarak seçmişti. “Açlıktan ölmek üzere olan diğer Ermeniler” gibi. Onun hayatını buraya sığdırmamız imkânsız, zaten Matossian bunu kusursuz bir biçimde kitaplaştırmış. Daha 5 yaşındayken, “dünyaya siyah bir meleğin de iyi olyabileceğini, iyi olması gerektiğini ve ruhundaki iyiliği dünyaya, hem beyaz hem de siyah dünyaya sunması gerektiğini ispatlamaya karar verdim,” diyen bir adamın hikâyesi bu. Kara Melek biyografisi dünyada pek çok ödül alan, ülkemizde yasaklanan Ararat filmine de kaynaklık eden metin. Matossian öyle güzel bir dille anlatıyor ki, okuyan herkese ilham vermesi oldukça normal. Sanatının zirvesindeyken intiharı seçen, fırtınalı bir ömrün sahibini Matossian kusursuz bir hikâye ile anlatıyor. Tamamen gerçek belgeler, tanıklıklardan yazılmış biyografi aslında bir dönemin de romanı gibi…
[Arshile Gorky - Kara Melek / Nouritza Matossian / Çev.: Menekşe Arık, Tankut Aykut / Aras Yayınları / Biyografi]
