“Siyah çarşafının peçesini sıkı sıkı kapatmış ufak tefek bir kadın birkaç fayton değiştirerek vardığı Galata Köprüsü’nden Gedikpaşa’ya doğru yöneldi. İstanbul sokaklarının tehditkar afişlerle tüm şehre korku salan duvarlarını takip ederek, dalgın, eve ulaştı. Evin pencerelerine kalın battaniyeler germiş, komşulara evi terk ettiklerini söylemiş olan kardeşi Mahmure içeride onu bekliyordu. Kucaklaştılar. Halide ateşler içinde yanıyordu ama, sokağa çıktığında bedenine kumanda edebileceğinden emindi.
O gece büyük oğlunu gördükten sonra Anadolu’ya geçecekti. Küçük oğlunu getirmelerini dahi istememişti. Buna yüreği dayanamazdı. Bir gece önce Anadolu’ya gidenlerin toplanma yeri olan Özbekler Tekkesi’ni polis basmış; orada bekleyen kocası Adnan’la dostları pencereden atlayarak kaçmışlardı. Halide’yi ise Bülbülderesi’nde bir araba bekliyordu. Arabacı onu hemen tanımıştı, korkusu sözlerinden belli oluyordu: ” Sen Halide Edib Hanım değil misin? En çok seni yakalamak istiyorlar!” Arabacı arananlara yardım edenlerin cezasından haberdardı. Halide’nin tepesi attı: “Sana verecekleri ceza en nihayet altı yıllık hapistir. Ölüm cezasının şerefi bana aittir” diye söylendi. Halide kendisini ihbar edene para vaat edildiğini biliyor ancak, arabacıyı ayarlayanlara güveniyordu. Çamlıca’da devriye gezen İngiliz askerler arabanın içindeki basit kadına bakıp arabacıya, “Geç” dediler…” İstanbul´un “ÖLÜM” yazılı sokaklarında her an açılabilir bir peçe ile gezen, 200.000 kişiye hitap etmiş bir kadın olarak bütün şehrin iyi tanıdığı biriydi Halide Edib. Muhalif ruhuyla aşkın ve hürriyetin her gün yeniden kazanılmasına inanmış; böylece devletin kara listesine girmişti. Millî Mücadele’de Onbaşı rütbesiyle görev almıştı. Atatürk’le fikir ayrılığına düşmüş, ama her zaman bağımsızlığa inanmıştı…
Latife Hanım’ın ardından yeni bir biyografi kitabı ile okurlarıyla buluşan İpek Çalışlar, Türk kadınının anıt sembollerinden Halide Edib’le yeniden okurlarıyla buluşuyor. Bilinmeyen mektuplar, tanıklıklar ve arşiv belgeleri arasında geçirdiği dört yıllık araştırmasının ardından, Mustafa Kemal’in yanında kimi zaman karşısında olan, iki çocuk annesi ve Türk edebiyatının büyük yazarlarından Halide Edib’i anlatıyor.
[Halide Edib - Biyografisine Sığmayan Kadın / İpek Çalışlar / Everest Yayınları / Biyografi]
